Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Maison du Chamarier</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Maison_du_Chamarier"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.kartographer.style.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/mediawiki.page.gallery.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
<meta name="geo.position" content="45.76166667;4.82722222"></head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Maison_du_Chamarier rootpage-Maison_du_Chamarier skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Maison du Chamarier</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr"><div class="infobox_v3 infobox infobox--frwiki noarchive large"><div class="entete" style="background-color:#E1E1E1;color:#000000"><div>Maison du Chamarier</div></div><div><div class="images" style="padding:2px 0"></div></div><table><caption style="color:#000000;text-align:center;background-color:#E1E1E1">Présentation</caption><tbody><tr class=""><th scope="row">Type</th><td class=""><div>
<a href="Maison" title="Maison">Maison</a></div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Destination actuelle</th><td class=""><div>
Logements, commerces et entreprises</div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Style</th><td class=""><div>
Gothique</div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Construction</th><td class=""><div>
<a href="XIIIe_si%C3%A8cle" title="XIIIe siècle"><abbr class="abbr" title="13ᵉ siècle"><span class="romain">XIII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</a></div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Propriétaire</th><td class=""><div>
Ville de Lyon</div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Patrimonialité</th><td class=""><div>
<span typeof="mw:File"><span title="Monument historique"></span></span>&nbsp;<a href="Monument_historique_(France)" title="Monument historique (France)">Classé&nbsp;MH</a> <small>(<a href="1943" title="1943">1943</a>)</small></div></td></tr></tbody></table><table><caption style="color:#000000;text-align:center;background-color:#E1E1E1">Localisation</caption><tbody><tr class=""><th scope="row">Pays</th><td class=""><div>
<span class="datasortkey nowrap" data-sort-value="France"><span class="flagicon"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span> </span><a href="France" title="France">France</a></span></div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Division administrative</th><td class=""><div>
<a href="Rh%C3%B4ne_(d%C3%A9partement)" title="Rhône (département)">Rhône</a></div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Commune</th><td class=""><div>
<a href="Lyon" title="Lyon">Lyon</a></div></td></tr></tbody></table><table><tbody><tr class=""><th scope="row">Coordonnées</th><td class=""><div>
<span class="wd_p625">45°&nbsp;45′&nbsp;42″&nbsp;N, 4°&nbsp;49′&nbsp;38″&nbsp;E</span></div></td></tr></tbody></table><div class="img_toggle"><div class="geobox" style="line-height:1.4em;word-wrap:break-word;font-size:0.9em;text-align:center;max-width:325px;height:auto;clear:both;margin:0 22.5px 5px 22.5px;width:280">Localisation sur la carte de Lyon<table class="DebutCarte" cellpadding="0" border="0" cellspacing="0" style="border:none;padding:0;margin:0;width:auto !important"><tbody><tr><td><div style="text-align:left;margin:auto;position:relative"><div style="top:45.874584158419%;left:44.26946456693%;border:none;position:absolute"><div style="top:-4px;position:absolute;line-height:0;left:-4px;width:8px"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span><span style="width:150px;text-align:left;position:absolute"></span></div></div></div></td></tr></tbody></table></div><span></span></div></div>
<p>La <b>maison du Chamarier</b>, aussi connue sous le nom d'hôtel d'Estaing<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, est une maison située au 37 de la <a href="Rue_Saint-Jean_(Lyon)" title="Rue Saint-Jean (Lyon)">rue Saint-Jean</a> dans le <a href="5e_arrondissement_de_Lyon" title="5e arrondissement de Lyon"><abbr class="abbr" title="Cinquième">5<sup>e</sup></abbr>&nbsp;arrondissement de Lyon</a>. Elle fait l'angle avec la <a href="Rue_de_la_Bombarde" title="Rue de la Bombarde">rue de la Bombarde</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Étymologie"><span id=".C3.89tymologie"></span>Étymologie</h2></div>
<p>Du latin <i>cameriarus</i>, camérier, le terme «&nbsp;Chamarier&nbsp;» désigne l'intendant des finances de l'évêque de la <a href="Primatiale_Saint-Jean_de_Lyon" title="Primatiale Saint-Jean de Lyon">cathédrale proche</a>. Il possède en outre les clefs des portes de l'enceinte canoniale<sup id="cite_ref-DhLDhL261_2-0" class="reference"><a href="#cite_note-DhLDhL261-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. À partir du <a href="XVe_si%C3%A8cle" title="XVe siècle"><abbr class="abbr" title="15ᵉ siècle"><span class="romain">XV</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</a> le chamarier récolte les taxes perçues lors des <a href="Foires_de_Lyon" title="Foires de Lyon">foires</a>.
</p><p>La liste des chamariers entre 1070 et 1779 est connue<sup id="cite_ref-DhLDhL261_2-1" class="reference"><a href="#cite_note-DhLDhL261-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Histoire">Histoire</h2></div>
<p>L'édifice est daté du <a href="XVe_si%C3%A8cle" title="XVe siècle"><abbr class="abbr" title="15ᵉ siècle"><span class="romain">XV</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</a> mais les vestiges les plus anciens datent du <a href="XIIIe_si%C3%A8cle" title="XIIIe siècle"><abbr class="abbr" title="13ᵉ siècle"><span class="romain">XIII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</a>.
</p><p>Au <abbr class="abbr" title="13ᵉ siècle"><span class="romain">XIII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle, une première maison est bâtie à l'intérieur du cloître Saint-Jean, contre la muraille construite sous l’épiscopat de <a href="Guichard_de_Pontigny" title="Guichard de Pontigny">Guichard de Pontigny</a> entre <a href="1165" title="1165">1165</a> et <a href="1180" title="1180">1180</a>. Cette première maison s'appuie sur des soubassements antiques et médiévaux. Remanié aux <a href="XIVe_si%C3%A8cle" title="XIVe siècle"><abbr class="abbr" title="14ᵉ siècle"><span class="romain">XIV</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr></a> - <a href="XVe_si%C3%A8cle" title="XVe siècle"><abbr class="abbr" title="15ᵉ siècle"><span class="romain">XV</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècles</a>, cet édifice est reconstruit au <a href="XVIe_si%C3%A8cle" title="XVIe siècle"><abbr class="abbr" title="16ᵉ siècle"><span class="romain">XVI</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</a> par <a href="Fran%C3%A7ois_d'Estaing" title="François d'Estaing">François d'Estaing</a>, chamarier à partir de 1496<sup id="cite_ref-DhLDhL261_2-2" class="reference"><a href="#cite_note-DhLDhL261-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>La <a href="Madame_de_S%C3%A9vign%C3%A9" title="Madame de Sévigné">marquise de Sévigné</a> y séjourne en 1672 et 1673, accueillie par le chamarier Charles de Châteauneuf de Rochebonne<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, beau-frère de sa fille<sup id="cite_ref-DhLDhL261_2-3" class="reference"><a href="#cite_note-DhLDhL261-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Époque_contemporaine"><span id=".C3.89poque_contemporaine"></span>Époque contemporaine</h3></div>
<p>Au <a href="XIXe_si%C3%A8cle" title="XIXe siècle"><abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</a>, la maison est transformée en logements. Comme l'ensemble du quartier Saint-Jean, elle se détériore peu à peu. En 1907, un legs la fait échoir à la ville de Lyon<sup id="cite_ref-Le_Progrès_231116_5-0" class="reference"><a href="#cite_note-Le_Progrès_231116-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. En <a href="1943" title="1943">1943</a>, l'édifice est classé. Il a par la suite été rénové sous la houlette de l'association <i>Renaissance du Vieux Lyon</i> et grâce à l'impulsion de Denis Trouxe, alors adjoint au maire sous la mandature du <a href="Liste_des_maires_de_Lyon" title="Liste des maires de Lyon">maire</a> <a href="Raymond_Barre" title="Raymond Barre">Raymond Barre</a>.
</p><p>Entre 1980 et 2015, la maison reste inoccupée. Elle est restaurée en 2005 mais la municipalité a du mal à trouver un projet pour l'occuper, car les travaux de restauration de l'intérieur sont lourds et les édiles lyonnais souhaitent pour cela recourir à un financement privé. En 2016, le projet est finalisé et fournit au sein de cet édifice neuf logements, un <a href="Fab_lab" title="Fab lab">Fab lab</a> «&nbsp;Patrimoine du Chamarier&nbsp;» et maintient les deux commerces du rez-de-chaussée. Le groupement d'institutions parti prenant de ce projet comprend plusieurs promoteurs immobiliers, la société Vista &amp; Immogal, l'agence RL &amp; A représentée par l'architecte en chef des Monuments historiques Didier Repellin, la <a href="Conservatoire_national_des_arts_et_m%C3%A9tiers" title="Conservatoire national des arts et métiers">Conservatoire national des arts et métiers</a> et la Société d'équipement du Rhône et de Lyon. Le Fab lab est destiné à faire découvrir aux Lyonnais et aux touristes le Vieux-Lyon grâce aux nouvelles technologies. La maison du Chamarier reste propriété de la ville de Lyon, qui percevra un loyer de 12&nbsp;000&nbsp;<abbr class="abbr" title="euro">€</abbr> par an<sup id="cite_ref-Le_Progrès_231116_5-1" class="reference"><a href="#cite_note-Le_Progrès_231116-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Il est prévu de constituer deux lieux ouverts au public. Un espace géré par la Société d'équipement du Rhône et de Lyon<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> et le <a href="Conservatoire_national_des_arts_et_m%C3%A9tiers" title="Conservatoire national des arts et métiers">Cnam</a> où des <a href="Impression_3D" title="Impression 3D">imprimantes 3D</a> permettront de réaliser des maquettes des principaux édifices lyonnais. Le second espace libre d'accès est le hall où une maquette et une tablette permettront aux touristes de voir l'évolution de la maison du chamarier<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Architecture">Architecture</h2></div>
<p>Les éléments les plus importants de l'édifice sont l'escalier à vis, datant de la fin du <a href="Moyen_%C3%82ge" title="Moyen Âge">Moyen Âge</a>, le cabinet de travail de François d'Estaing, la loggia à l'italienne ornée d'un mur peint réalisé sous Charles d'Estaing, le successeur de François, le puits Renaissance dans la cour, attribué à <a href="Philibert_Delorme" title="Philibert Delorme">Philibert Delorme</a><sup id="cite_ref-DhLDhL261_2-4" class="reference"><a href="#cite_note-DhLDhL261-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>La maison du chamarier est un exemple rare de maison civile de l'époque <a href="Lyon_%C3%A0_la_Renaissance" title="Lyon à la Renaissance">Renaissance</a><sup id="cite_ref-DhLDhL261_2-5" class="reference"><a href="#cite_note-DhLDhL261-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Galerie">Galerie</h2></div>
<ul class="gallery mw-gallery-traditional">
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Plaque sur la façade évoquant le séjour de la <a href="Madame_de_S%C3%A9vign%C3%A9" title="Madame de Sévigné">marquise de Sévigné</a> en <a href="1672" title="1672">1672</a> et <a href="1673" title="1673">1673</a></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Porte principale donnant sur la rue <a href="Saint-Jean_(Lyon)" title="Saint-Jean (Lyon)">Saint-Jean</a>.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Le bâtiment dans son contexte, vu du nord. À l'arrière-plan sur la droite se distingue l'un des quatre clochers de la <a href="Primatiale_Saint-Jean_de_Lyon" title="Primatiale Saint-Jean de Lyon">primatiale Saint-Jean de Lyon</a>.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Le puits de style Renaissance, attribue à <a href="Philibert_Delorme" title="Philibert Delorme">Philibert Delorme</a>.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Ornements gothiques de la cour.</div>
</li>
</ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00117817">Notice <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;PA00117817</a>, sur la plateforme ouverte du patrimoine, <a href="Base_M%C3%A9rim%C3%A9e" title="Base Mérimée">base Mérimée</a>, <a href="Minist%C3%A8re_de_la_Culture_(France)" title="Ministère de la Culture (France)">ministère français de la Culture</a></span></span>
</li>
<li id="cite_note-DhLDhL261-2"><span class="reference-text"><a href="#DhL">DhL</a>, <abbr class="abbr" title="page(s)">p.</abbr>&nbsp;261. </span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="PuelChopinAndré-ChazeDaubas2014"><span class="ouvrage" id="Olivia_PuelHervé_ChopinCécile_André-ChazeAmélie_Daubas2014">Olivia <span class="nom_auteur">Puel</span>, Hervé <span class="nom_auteur">Chopin</span>, Cécile <span class="nom_auteur">André-Chaze</span> et Amélie <span class="nom_auteur">Daubas</span>, <cite class="italique">Étude préalable à l'aménagement de la maison du chamarier (Lyon 05)</cite>, Service archéologique de la Ville de Lyon&nbsp;; Service Régional de l'archéologie Rhône-Alpes, <time class="nowrap" datetime="2014-10" data-sort-value="2014-10">octobre 2014</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01911638">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=%C3%89tude+pr%C3%A9alable+%C3%A0+l%27am%C3%A9nagement+de+la+maison+du+chamarier+%28Lyon+05%29&amp;rft.pub=Service+arch%C3%A9ologique+de+la+Ville+de+Lyon+%3B+Service+R%C3%A9gional+de+l%27arch%C3%A9ologie+Rh%C3%B4ne-Alpes&amp;rft.aulast=Puel&amp;rft.aufirst=Olivia&amp;rft.au=Chopin%2C+Herv%C3%A9&amp;rft.au=Andr%C3%A9-Chaze%2C+C%C3%A9cile&amp;rft.au=Daubas%2C+Am%C3%A9lie&amp;rft.date=2014-10&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AMaison+du+Chamarier"></span></span></span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a> </span><span class="reference-text">Père de l'archevêque <a href="Charles-Fran%C3%A7ois_de_Chateauneuf_de_Rochebonne" title="Charles-François de Chateauneuf de Rochebonne">Charles-François de Chateauneuf de Rochebonne</a></span>
</li>
<li id="cite_note-Le_Progrès_231116-5"><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="2016">«&nbsp;<cite style="font-style:normal">Une reconversion high-tech pour la Maison du Chamarier</cite>&nbsp;», <i>Le Progrès</i>,‎ <time class="nowrap" datetime="2016-11-23" data-sort-value="2016-11-23">23 novembre 2016</time>, <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr>&nbsp;21<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Une+reconversion+high-tech+pour+la+Maison+du+Chamarier&amp;rft.jtitle=Le+Progr%C3%A8s&amp;rft.date=2016-11-23&amp;rft.pages=21&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AMaison+du+Chamarier"></span></span></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.serl.fr/">site officiel</a></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="2017">«&nbsp;<cite style="font-style:normal">Un <i>fablab</i> au chamarier</cite>&nbsp;», <i>Lyon citoyen</i>, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;153,‎ <time class="nowrap" datetime="2017" data-sort-value="2017">janvier/février 2017</time>, <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr>&nbsp;11<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Un+%27%27fablab%27%27+au+chamarier&amp;rft.jtitle=Lyon+citoyen&amp;rft.issue=153&amp;rft.date=2017&amp;rft.pages=11&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AMaison+du+Chamarier"></span></span></span>
</li>
</ol></div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Voir_aussi">Voir aussi</h2></div>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r194021218">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .autres-projets>.titre{text-align:center;margin:0.2em 0}.mw-parser-output .autres-projets>ul{margin:0;padding:0}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li{list-style:none;margin:0.2em 0;text-indent:0;padding-left:24px;min-height:20px;text-align:left;display:block}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li>a{font-style:italic}@media(max-width:720px){.mw-parser-output .autres-projets{float:none}}


/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Bibliographie">Bibliographie</h3></div>
<ul><li><span class="ouvrage" id="DelomierMacabio2001"><span class="ouvrage" id="Chantal_DelomierGhislaine_Macabio2001">Chantal <span class="nom_auteur">Delomier</span> et Ghislaine <span class="nom_auteur">Macabio</span>, <cite class="italique">Hôtel du Chamarier, 37 rue Saint-Jean - Lyon&nbsp;: Étude des élévations avant la restauration de l'édifice</cite>, Service régional de l'archéologie en Rhône-Alpes, <time class="nowrap" datetime="2001-01" data-sort-value="2001-01">janvier 2001</time><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=H%C3%B4tel+du+Chamarier%2C+37+rue+Saint-Jean+-+Lyon&amp;rft.pub=Service+r%C3%A9gional+de+l%27arch%C3%A9ologie+en+Rh%C3%B4ne-Alpes&amp;rft.stitle=%C3%89tude+des+%C3%A9l%C3%A9vations+avant+la+restauration+de+l%27%C3%A9difice&amp;rft.aulast=Delomier&amp;rft.aufirst=Chantal&amp;rft.au=Macabio%2C+Ghislaine&amp;rft.date=2001-01&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AMaison+du+Chamarier"></span></span></span> — cote DRAC RA&nbsp;: 9134 RAP LY 356.</li>
<li><span class="ouvrage" id="DhL">Patrice <span class="nom_auteur">Béghain</span>, <a href="Bruno_Benoit" title="Bruno Benoit">Bruno <span class="nom_auteur">Benoit</span></a>, Gérard <span class="nom_auteur">Corneloup</span> et Bruno <span class="nom_auteur">Thévenon (coord.)</span>, <cite class="italique">Dictionnaire historique de Lyon</cite>, Lyon, Stéphane Bachès, <time>2009</time>, 1054&nbsp;<abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">978-2-915266-65-8</span>, <a href="Biblioth%C3%A8que_nationale_de_France" title="Bibliothèque nationale de France">BNF</a>&nbsp;<span class=" noarchive nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb42001687j.public">42001687</a></span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Dictionnaire+historique+de+Lyon&amp;rft.place=Lyon&amp;rft.pub=St%C3%A9phane+Bach%C3%A8s&amp;rft.aulast=B%C3%A9ghain&amp;rft.aufirst=Patrice&amp;rft.au=Benoit%2C+Bruno&amp;rft.au=Corneloup%2C+G%C3%A9rard&amp;rft.au=Th%C3%A9venon+%28coord.%29%2C+Bruno&amp;rft.date=2009&amp;rft.tpages=1054&amp;rft.isbn=978-2-915266-65-8&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AMaison+du+Chamarier"></span></span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Articles_connexes">Articles connexes</h3></div>
<ul><li><a href="Lyon_%C3%A0_la_Renaissance" title="Lyon à la Renaissance">Lyon à la Renaissance</a></li>
<li><a href="Liste_des_monuments_historiques_de_Lyon" title="Liste des monuments historiques de Lyon">Liste des monuments historiques de Lyon</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liens_externes">Liens externes</h3></div>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
<ul><li class="mw-empty-elt"></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressources relatives à l'architecture</span>&nbsp;: <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00117817">Mérimée</a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.pss-archi.eu/immeubles/FR-69123-2702.html">PSS</a></li> </ul></span> </li>
<li class="mw-empty-elt"></li>
<li class="mw-empty-elt"></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.archeologie.lyon.fr/archeo/sections/fr/sites_archeologiques/sites_visibles/notices_1/maison_du_chamarier">Service archéologique de la ville de Lyon</a></li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’architecture et de l’urbanisme</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la métropole de Lyon</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail des monuments historiques français</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-05-23" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Maison_du_Chamarier&amp;oldid=225893491">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>